مهندسی پروژه Project Engineering

شبکه برداري يا ( AOA ( Activity On Arrow: شبکه هايي که در آنها فعاليتها بر روي کمانها نشان داده مي شوند.

شبکه گره اي يا ( AON ( Activity On Node: شبکه هايي که در آنها فعاليتها بر روي گره ها نشان داده مي شوند.

فعاليت: جزئي از پروژه است که انجام آن به صرف زمان، منابع، انرژي، نيروي انساني و ... دارد و داراي نقاط آغاز و پايان قابل تعريف هستند.

فعاليتهاي مجازي يا موهوم (Dummy Activity): فعاليتهايي هستند که ضمن اجراي پروژه وجود نداشته و به منابعي مثل زمان يا ساير منابع احتياج  ندارند و تنها به منظور نشان دادن وابستگي هاي بين عمليات پروژه، به شبکه اضافه ميشوند وبه وسيله بردار خط چين نشان داده ميشوند.

1- روش مديريت اجرايي: تيمي متشکل از 3 يا 4 نفر شامل مدير پروژه، مهندس يا مشاور فني آگاه به CPM خواهد بود که به دليل محدوديت نفرات اختلاف سليقه ها کاهش مي يابد ولي در نتيجه محدوديت، امکان جمع آوري دقيق مطالب ممکن است با مشکل مواجه شود.

2- روش کنفرانسي: تيم از روش مديريت اجرايي بزرگتر است (15 تا 20 نفر) و براي هر کار نفر خاص تعيين ميگردد ولي زمان زيادي صرف ميشود در عین حال احتمال اشکال در آن کم است و جلسات در قالب کنفرانس هاي هر قسمت تخصصي برقرار ميشود.

3- روش مشاوره اي:  کار به دفاتر مشاور مديريت صنعتي و مهندسي صنايع واگذار ميشود. که مزاياي زيادي دارد.

در شروع برنامه ريزي، لازم است کارها يا فعاليت هايي که بايد در يک پروژه، عملي شوند تعريف شده و وابستگي هاي بين آنها معلوم گردد.  لذا نمايش شبکه اي يک پروژه از اولين اقدامات در امور برنامه ريزي بوده و پايه و تکيه گاه اصلي براي ساير امور برنامه ريزي مي باشد. نمودار شبکه اي به صورتهاي مختلف قابل ارائه ميباشد ولي متداولترين آنها از نوع شبکه هاي برداري ميباشد.  در نوع ديگر شبکه ها، فعاليتها در داخل گره ها نشان داده ميشود.

1- تعريف پروژه و تعيين مشخصات آن

2- طراحي ساختار اجزاي WBS

3- تعيين پارامتر هاي برنامه ريزي پروژه

4- تهيه اطلاعات فعاليتها و شبکه پروژه

* برنامه ريزي، بر روي تعيين اهداف و جهت ها متمرکز است و کنترل، کارها را به سمت آن هدف و جهت ها هدايت ميکند.

* برنامه ريزي، منابع را به فعاليتها تخصيص ميدهد و کنترل، براي استفاده مؤثر و مناسب از منابع کوشش ميکند.

* برنامه ريزي، عواملي مثل نوع فعاليت، حجم و اندازه فعاليت، مدت زمان اجرا، منابع مصرفي و... را براي فعاليتها پيش بيني ميکند و کنترل پروژه در عمل آنها را تدقيق ميکند.

* برنامه ريزي، انگيزه لازم را به منظور دستيابي به اهداف تعيين شده در کارکنان ايجاد ميکند و کنترل، در صورت نيل به اهداف، براي تشويق آنها مورد استفاده قرار ميگيرد.

* همان‌گونه كه در مطالب پيشين بيان‌ كرديم ،‌ مديريت ‌پروژه مجموعه ابزارهايي براي برنامه‌ريزي و هدايت پروژه به سوي اهداف موردنظر است ؛ اين اهداف بر پايه‌ رضايت‌مندي مشتري و توجه به سه ‌عامل زمان ، كيفيت و هزينه استوارند .

ايجاد هماهنگي لازم در اجراي فعاليتها براي کاربرد مناسب منابع و امکانات، به منظور رسيدن به هدف نهايي پروژه ، وظيفه اصلي مدير پروژه است.

بطور کلي مراحل انجام يک پروژه را ميتوان بصورت ذيل بيان کرد:

۱.مطالعات  ۱) مطالعات مرحله يکم(مطالعات توجيهي)  ۲) مطالعات مرحله دوم(طراحي تفصيلي)

۲.اجرا (مرحله سوم)

که معمولاً مراحل اول و دوم و نظارت بر اجراي مرحله سوم توسط مشاور انتخاب شده از طرف کارفرما انجام ميشود و اجرا توسط پيمانکار مورد نظر کارفرما.

مديريت پروژه عبارتست از بکارگيري دانش‏ها، مهارت‏ها، ابزار و تکنيک‏هاي لازم در اداره جريان اجراي فعاليت‏ها، بمنظور نيل به اهداف پروژه و انتظارات کارفرما.

براي اجراي هر پروژه ، مجموعه فرايندهاي مختلف صورت مي‏گيرد. يک فرايند شامل  مجموعه فعاليتهاي لازم‏ الاجرا براي حصول به يک نتيجه مشخص است. اين فرايندها توسط مجريان پروژه انجام مي‏شود.

* فرايندهاي مديريت پروژه

* فرايندهاي تهيه محصول پروژه (تهيه، توليد و ارايه محصول)

* تاريخچه تكوين بارچارت به دوران جنگ جهاني اول ميرسد ؛ جائيكه يك آمريكايي به نام هنري گانت براي نخستين بار  بارچارت را براي برنامه‌ريزي و كنترل پروژه‌هاي موسسه كشتي‌سازي‌اش بكار برد . به پاسداشت اين اقدام نام گانت قبل از عنوان بارچارت تداعي كننده اين اقدام ارزشمند است . كتاب مرجع مهندسان صنايع اشاره مي‌دارد كه هنري گانت به كمك ابزار ابداعي خود در خلال جنگ جهاني اول توانست زمان ساخت كشتيهاي ترابري خود را به ميزان چشم‌گيري كوتاه نمايد . امروزه گانت چارت بدليل ساده و قابل فهم بودن آن , به عنوان روشي جالب و پرطرفدار به شكل وسيعي در دنيا جهت مديريت زمان پروژه‌ها به كار برده مي‌شود . يافته‌هاي يك پژوهش در ميان كاربران نرم افزار برنامه‌ريزي و كنترل پروژه Microsoft Project نشان داد كه هشتاد درصد مديران پروژه‌ها در دنيا ترجيح مي‌دهند‏ براي برنامه‌ريزي و كنترل پروژه‌هايشان از گانت چارت استفاده نمايند .

هريك از اين پروژه‌ها از جمله پروژه‌هاي بزرگ و پيچيده تاريخ بشريند كه با كيفيت ، استاندارد بالا و بكارگيري نيروي عظيم انساني ساخته شده‏اند .

*شروع آهسته

*رشد

*اوج

*آغاز زوال

*اختتام و پایان کار

2- پروژه مطالعاتي و تحقيقاتي: همانند مطالعه توجيه اقتصادي يک پروژه، مطالعات اجتماعي و فردي يک منطقه يا شهر و ...

3- پروژه خدماتي: همانند زيبا سازي شهر، بهبود ترافيک ، دفع زباله و ...

2- مجموعه اي از فعاليتها براي دستيابي به منظور خاص يا هدف خاص انجام ميگيرد.

3- مجموعه اقدامات و عمليات خاص که داراي روابط منطقي با يکديگر است بوده و براي نيل به هدف يا اهداف معيني انجام ميشود.

سازمانهاي صنعتي، شرکت هاي پيمانکاري، مهندسين مشاور و ساير سازمانهايي که به نحوي در امور طراحي، نظارت و يا اجراي طرح هاي صنعتي، عمراني يا پژوهشي سر و کار دارند، مسلماً ميبايست به اين دانش مسلح باشند.

ادغام ابزار و دانش موجود برای گردآوری دارایی های فیزیکی لازم که در نهایت منجر به تولید یک محصول یا ارائه خدمت معین میگردد.

در این وبلاگ منظور نویسنده از "مهندسی پروژه" ، "سیستم مدیریت برنامه ریزی و کنترل پروژه" است.